تبلیغات
ترجمه قران - بررسی ترجمه های قران بویژه قرایی(3)
جمعه 23 بهمن 1388

بررسی ترجمه های قران بویژه قرایی(3)

   نوشته شده توسط: مسعود مردیها    نوع مطلب :درباره مترجمان قرآن ،

اینك به بیان سایر ویژگیهاى این ترجمه ادامه مى‏دهیم:

2) مترجم قرآن‏شناس، در اغلب صفحات پانوشتهاى توضیحى مناسب (حتى در بحث
از اختلاف قرائات) یا بیان شأن نزول، یا رفع ابهام از ظاهر آیات و عبارات قرآنى و نظایر آن


نگاشته‏اند كه همراه با ذكر منبع / منابع است.

3) پیشگفتارى محققانه و مهم و مفید درباره مشكلات ترجمه قرآن و بیان ریزه‏كاریهاى
سنجیده و اندیشه شده روش خود نگاشته‏اند كه گزاره‏هایى ــ و نه گزارشى سراسرى ــ از آن،
نظر به تنگناى مقال و مجال خود در این مقاله، ترجمه و نقل مى‏كنیم:

«... از ترجمه یك متن ادبى، انتظار مى‏رود كه این چهار شرط اساسى را احراز كند یا
برآورده سازد: 1) بتواند معانى متن مبنا را به شیوه‏اى قابل فهم، برساند؛ 2) شكل و شیوه
بیانش طبیعى و آسان فهم باشد؛ 3) فحوایى از سبك و سیاق متن اصلى را دربرداشته باشد؛ 4)
انگیزش یا واكنشى مشابه ]با متن اصلى براى اهل آن زبان] در خواننده ترجمه پدید آورد. اما
ترجمه قرآن كریم با آنكه ممكن است دو شرط از این شرطهاى چهارگانه را به درجات
مختلف، بسته به مهارت [و طبع و توان] مترجم برآورده سازد، پیداست كه در راه احراز دو
شرط یا بایستگى آخر ــ حتى به تقریب ــ موانع گذرناپذیر وجود دارد.

نخست اینكه در زمینه رسانایى كامل معانى متن مبنا، بر سر راه هر ترجمه‏اى
محدودیتهاى مسلّم و مشهود قرار دارد. در اینجا اولین مشكل كه مترجم با آن مواجه مى‏شود،
فقدان كلمات / اصطلاحاتى است كه در زبان انگلیسى، از نظر معناشناختى، معادل كلمات
عربى خاص باشد كه بعضى از آنها نقش كلیدى در [ابلاغ] پیام قرآنى دارند، نظیر تقوى، كفر،
ایمان، شرك، حقّ، باطل، معروف، منكر، فتنه، غیب، سنّت، توبه، ولىّ، و ظُلم. در این موارد،
مترجم باید به تقریب یا رسانایى تقریبى، بسنده كند، واین معادلهاى تقریبى از انتقال طیف
معنایى كامل و غناى كلمات / اصطلاحات اصلى قاصرند، و در نهایت معنایى ابتر و نا
  درخور
پیام تنزیل عرضه مى‏دارند. [در اینجا مترجم دانشور در پانوشت، تعداد معتنابهى از كلمات /
اصطلاحات دیگر قرآنى كه همین كیفیت را دارند، به میان آورده‏اند، از جمله: امر، آیه، عزم،
بغى، برائَه، بأس، بِرّ... تا تسخیر، طیّب، طغیان و نظایر آنها، جمعاً 60 كلمه] و در ادامه سخن خود
آورده‏اند: اما درباره شرط اساسى یا بایستگى دوم كه ترجمه باید بیانش آسان‏یاب و طبیعى
باشد باید گفت این مسئله عمدتاً به دریافت مترجم از ماهیت، معنى و مقصود ترجمه، و
رهیافت یا رویكرد او بستگى دارد...

[در اینجا از قول یوجین نایدا صاحب‏نظر بزرگ و نامدار ترجمه، به ویژه ترجمه كتب
مقدس، در كتاب در راه نیل به علم ترجمه، صفحات 165، 166 چنین نقل كرده‏اند:] ترجمه
پویاى همخوان با اصل چنین تعریفى دارد: «نزدیك‏ترین معادل طبیعى به پیام زبان مبدأ»...

خواننده آگاهِ ترجمه متون ادبى از این تقریب، یا بلكه نارسایى سرشتى سرشته در روند
ترجمه باخبر است. چنین نارسایى در مورد ترجمه‏هاى قرآن كاملاً هویداست. غایت
قصوایى كه ترجمه مى‏تواند به آن برسد این است كه همچون وسیله‏اى براى دستیابى یا
راه‏یافتن به خود قرآن عربى به كار آید. ترجمه‏هاى تحت اللفظى بین السطورى [كه به
صورت زیرنوشته آیات انجام مى‏گیرد] در زبان فارسى و اردو فراوان است. درواقع این
رهیافت و شیوه، عملكرد غالب در ترجمه‏هاى قرآن كه در قرن اخیر به چاپ رسیده، بوده
است. ترجمه‏هاى جدیدتر فارسى، گرایشى به دورشدن از این شیوه نشان مى‏دهند، حال
آنكه این عملكرد هنوز در زبان اردو حاكم است. از آنجا كه این زبانها، همانند خود عربى، از
راست به چپ نوشته مى‏شوند، كاربرد ترجمه بین السطور ـ كه در یك سطر متن عربى و در
یك سطر، به طرز یك در میان، ترجمه آن نوشته شده ـ به صورت شیوه‏اى مناسب و مردم‏پسند از ارائه معانى متن مقدس قرآن درآمده است. این هیئت براى خوانندگانى كه متن
عربى قرآن را صرفاً به خاطر ثواب قرائت متن نمى‏خوانند، بلكه مشتاقند كه استفاده بیشترى
از درك و دریافت معانى آن و تأمّل در آیات قرآنى ببرند، بسیار مددرسان است...

بعضى از این ترجمه‏هاى تحت اللفظى یا بین السطورى، به ویژه نمونه‏هاى كهن قرآن،
ترجمه‏هاى كلمه به كلمه‏اند. آنها فى‏الواقع [نوعى] فرهنگهاى [دو زبانى] قرآنى‏اند به این
شرح كه معناى هر كلمه یا عبارت عربى را در زیر سطر اصلى مى‏آورند. اینها، هر چند در مقام
فرهنگ، مفید هستند، غالباً در مفهوم‏سازى معانى متن قرآنى، ناكارآمدند، چرا كه نثر ترجمه
در نهایت، دست و پا شكسته، غیر طبیعى و در بعضى مواقع سردرگم است.

ترجمه تحت اللفظى (بین السطورى) انگلیسى قرآن، نظیر آنچه در اردو و فارسى هست،
آشكارا
  كم فایده است، زیرا دو زبان [ انگلیسى از یك سو، و فارسى یا اردو از سوى دیگر] در
دو جهت مخالف همدیگر نوشته مى‏شوند. شیوه عبارت به عبارت كه در ترجمه حاضر به
كار بسته شده، به این قصد بوده كه بخشى از فایده ترجمه‏هاى تحت اللفظى (بین السطورى)
را به خوانندگان انگلیسى زبان قرآن مجید برساند. شیوه ترجمه عبارت به عبارت با دقت
آینه‏وار
mirror paraphrasing، رهیافت جدیدى است كه در ترجمه متون مقدس اسلامى وعمدتاً قرآن و حدیث، باب شده است. در این رهیافت، متن مبنا (یا مبدأ) به صورت عبارت به
عبارت پیش مى‏رود و ترجمه در مقابل آن عبارت به عبارت مى‏آید. هر عبارت در زبان
مقصد یا گیرنده، مفاد معناى هر عبارت را در متن مبنا، آینه‏وار بازمى‏تاباند و فرا مى‏نمایاند.

اول بار كه چنین شیوه‏اى به ذهنم رسید، به هیچ وجه روشن نبود كه آیا كارا و كارآمد است
یا نه. به نظر مى‏رسید سر انجام به سبك و سیاقى غیرطبیعى و كژ ومژ درخواهد آمد. ولى چون
آهسته آهسته در ترجمه پیش رفتم، مایه شگفتى بود كه دیدم این شیوه كارایى دارد (با چند
استثناى معدود، فى‏المثل آیه 105 سوره بقره كه فعل یَوَدُّ در آغاز جمله مى‏آید). در هرحال،
نتیجه كار آنچنان كه در آغاز انتظار مى‏رفت، ناسنجیده و نابسامان نبود. بارى، مترجم مدام
مى‏بایست از عهده دو مشكل برآید: اول اهتمام به رساندن معناى كامل هر عبارت از متن مبنا
(مبدأ) در عبارتى همسان و همخوان از متن مقصد؛ و دوم ربط و پیونددادن عبارتهاى متوالى،
به شیوه‏اى كه تا آنجا كه ممكن است نثرى شیوا، روشن، مفهوم، طبیعى و از نظر سبك و سیاق
پذیرفتنى پدید آورد.

فایده‏مندى چنین شیوه‏اى براى خواننده‏اى كه مى‏خواهد متن عربى را با اتكا به ترجمه هر
عبارت و آیه دریابد، آشكار است. آنچه براى پیگیرى معناى متن عربى قرآن نیاز دارد، دانشى
ابتدایى از زبان عربى است؛ یعنى دانشى اجمالى از واژگان و صرف [و نحو] عربى. حاصل
آنكه، خواننده‏اى كه عجالتاً چنین دانش اجمالى از عربى داشته باشد، چندان مشكلى در
پیگیرى و درك متن عربى به كمك ترجمه‏اى كه در اینجا عرضه شده نخواهد داشت. پس از
چند دور قرائت، امید است كه خواننده خود بتواند متن عربى را بدون نیاز به مراجعه به
ترجمه پى بگیرد. روش و رهیافتى كه در این ترجمه از آن پیروى شده، از این قرار است:

1) از آنجا كه هدف اصلى و اعلاى من تهیه ترجمه‏اى بود كه راهیابى مستقیم به متن عربى
قرآن را ممكن سازد، كوشیده‏ام حتى‏المقدور بین عبارتها و شبه جمله‏هاى متن مبدأ و مقصد،
معادل رسمى / متعارف بیاورم، ولى به هنگام ضرورت از جرح و تعدیل لازم براى
خوشخوانى ومفهومیّت، روشن و طبیعى بودن بیان تردید نورزیده‏ام، البته تا آنجا كه
محدودیت كار بست روش «ترجمه عبارت به عبارت دقیق» اجازه مى‏داده است. این جرح و
تعدیلها [در ترجمه] انواع گوناگون دارد و شرح همه آنها در اینجا ممكن نیست. عمده آنها
عبارتند از: تغییرات دستور زبانى، نظیر تغییر زمانهاى افعال، وجه فعل، اشخاص و ضمائر و
اعداد؛ آوردن اسم به جاى فعل و بالعكس؛ همچنین حذفها و افزوده‏هاى ناگزیر، و آشكار
ساختن آنچه در متن مبدأ، به ابهام و اشاره آمده است. گهگاه این تغییرات شامل تعدیل
اصطلاحات (تعبیرات اصطلاحى) و نیز نحوى مى‏گردد. خوانندگان باید از وجود چنین
تغییرات، هنگامى كه متن عربى را با ترجمه مقابله و همخوانى مى‏كنند، آگاه باشند. [گفتنى
است كه مترجم دانشور براى هر یك از این تغییرات، نمونه‏اى در پانوشت آورده‏اند].

2) این ترجمه بر وفق آنچه در میان تفسیرهاى مفسران محتمل‏الصدق‏تر بوده، انجام
گرفته است. گاه نظرگاههاى تفسیرى بدیل را كه مهم و معنى‏دار به نظر مى‏رسیده، در پانوشت
یاد كرده‏ام. در سراسر این ترجمه استنادهاى مفصل به تفسیرهاى كهن و مقبول (كلاسیك)
قرآن نموده یا به آنها ارجاع داده‏ام، نظیر تفسیر طبرى، فخررازى، زمخشرى، و سیوطى در
میان آثار اهل سنت و تفسیر المیزان علامه طباطبایى، مجمع البیان طبرسى و تفسیر برهان [سید
هاشم] بحرانى در میان آثار شیعه. بعضى از آثار دیگر كه مورد مشورت و مراجعه بوده، در
كتابنامه آخر همین پیشگفتار یاد شده است. به احادیث تفسیرى ائمه اهل بیت علیهم السلام نظر به اهمیت بى‏همتایى كه در تأویل قرآن دارند، توجه مخصوص داشته‏ام...

3) توجه به اصطلاحات (تعبیرات اصطلاحى) قرآنى، بخش مهمى از خط مشى به كار
بسته در این ترجمه است. [مترجم دانشور، این تعبیرات اصطلاحى را به سه دسته تقسیم كرده
و گفته‏اند كه ترجمه تحت اللفظى ـ و نه استعارى و اصطلاحى ـ بعضى از آنها كه معادل
انگلیسى ندارد، براى انگلیسى‏زبانان مى‏تواند مفهوم باشد. سپس براى هرگونه مثالهاى
متعددى زده‏اند]...

4) ترجمه بر مبناى روایت حفص از قرائت عاصم كه رایج‏ترین و مردم پسندترین
قرائات قرآن كریم در سراسر جهان اسلام است انجام گرفته است.

5) موارد حذف و ایجاز در قرآن ــ كه در زمینه فرهنگى انگلیسى عبارت است از «حذف
كلمه یا عبارتى كه از نظر تركیب نحوى كامل، وجودش ضرورت دارد، اما براى فهم و
دریافت معنى ضرورى نیست» ــ غالباً فراتر از این توصیفات است و همواره چندان آشكار
نیست. به این موارد [كه در ترجمه تكمیل شده] در پانوشت‏ها اشاره شده است.

6) در بعضى موارد، ارجاعات متقابل، در ذیل آیات ذكر شده، ولى یك فهرست
موضوعى نسبتاً مفصل، متشكل از نامها و اصطلاحات [ و واژگان و مفاهیم كلیدى] در بخش
پیوستها آمده‏است...»

مترجم كاردان در پایان پیشگفتار، از «مركز ترجمه قرآن مجید به زبانهاى خارجى» و
مدیر آن حجة الاسلام استاد محمد نقدى، براى واگذارى چنین ترجمه‏اى به ایشان و حسن
اعتماد
  و تشویق و همه گونه حمایتها، تشكر كرده است. همچنین از همیاریها و همكاریهاى
استاد دكتر محمد لِگنهاوزن (ایران‏شناس، اسلام‏شناس و قرآن‏پژوه مسلمان شده آمریكایى
كه استاد مدعو در پژوهشكده حكمت و فلسفه اسلامى در تهران و اغلب دانشگاهها و
دانشكده‏ها و نهادهاى علمى شهر مقدس قم است ـ صمیمانه سپاسگزارى كرده‏اند، كه با
شكیبایى و دقت نظر ذاتى خود اصلاحات مفیدى براى بهسازى ترجمه به عمل آورده، و
پیشنهادهایش در تدوین خط مشى ویژه این ترجمه بسى كارساز بوده است. همچنین از
جناب شجاع على میرزا كه سراسر دستنوشته ترجمه را خوانده و پیشنهادهایى براى
اصلاحاتى كرده‏اند كه مآلاً به صحت و سلامت [لفظى ـ معنوى
]متن نهایى مدد رسانده است،
تشكر خود را اعلام داشته، و از خوانندگان محترم درخواست كرده‏اند كه تذكرها و نقد و نظرهاى خود را به نشانى ناشر ومترجم ارسال نمایند. همچنین از كوششگران دیگر به نیكى
یاد كرده و ثواب این ترجمه را به روح مكرم خواهر شهید خود اهداکرده اند


Generic cialis
جمعه 16 آذر 1397 09:53 ق.ظ

Factor effectively regarded!.
we choice cialis uk generic cialis tadalafil we like it cialis price price cialis wal mart pharmacy tadalafil cialis soft tabs for sale cialis dose 30mg cialis baratos compran uk cialis 100 mg 30 tablet click here to buy cialis
Online cialis
پنجشنبه 15 آذر 1397 02:44 ب.ظ

Incredible many of useful knowledge!
cialis kaufen bankberweisung cialis tablets for sale tesco price cialis only here cialis pills cialis pas cher paris generic cialis tadalafil tadalafil 5mg cialis savings card cialis cuantos mg hay cialis dosage amounts
Buy cialis online
چهارشنبه 14 آذر 1397 06:45 ب.ظ

You made your stand quite nicely!.
cialis farmacias guadalajara cuanto cuesta cialis yaho cialis en 24 hora click now cialis from canada il cialis quanto costa where to buy cialis in ontario cialis alternative order a sample of cialis sublingual cialis online low cost cialis 20mg
buy tadalafil no prescription
چهارشنبه 14 آذر 1397 05:19 ق.ظ

Helpful stuff. With thanks.
cialis 200 dollar savings card compare prices cialis uk look here cialis cheap canada tadalafil 5mg cialis dosage recommendations tesco price cialis only now cialis for sale in us buy cialis generic cialis pro cialis dosage recommendations
buy generic cialis pills
سه شنبه 13 آذر 1397 06:05 ب.ظ

Beneficial tips. Thanks a lot!
viagra vs cialis vs levitra cialis pills in singapore cialis 20 mg best price we use it 50 mg cialis dose only here cialis pills the best choice cialis woman trusted tabled cialis softabs how to buy cialis online usa purchase once a day cialis how does cialis work
buy cialis online us pharmacy
سه شنبه 13 آذر 1397 06:52 ق.ظ

Appreciate it. Ample postings!

buy brand cialis cheap only best offers 100mg cialis cialis side effects cialis online nederland cialis e hiv buy cialis online cheapest cialis therapie cialis manufacturer coupon cost of cialis cvs cost of cialis cvs
buy tadalafil
دوشنبه 12 آذر 1397 06:53 ب.ظ

Thanks. Valuable stuff.
cialis taglich generic cialis soft gels best generic drugs cialis cialis 5 mg scheda tecnica cialis dose 30mg cialis professional from usa cialis australia org cialis manufacturer coupon bulk cialis cialis generic availability
buy cialis with no prescription
دوشنبه 12 آذر 1397 06:33 ق.ظ

Cheers, I like this!
viagra cialis levitra cialis 10 doctissimo cialis from canada cialis without a doctor's prescription enter site very cheap cialis sublingual cialis online canadian drugs generic cialis canadian discount cialis 40 mg cialis what if i take tarif cialis france
Cialis prices
یکشنبه 11 آذر 1397 06:24 ب.ظ

Terrific information. Thank you!
viagra cialis levitra viagra vs cialis vs levitra cialis 100 mg 30 tablet cialis kaufen brand cialis generic cialis generico postepay online prescriptions cialis cialis 5 mg para diabeticos cialis sale online order generic cialis online
buy cialis online
یکشنبه 11 آذر 1397 06:05 ق.ظ

With thanks, A good amount of stuff.

the best site cialis tablets we like it safe cheap cialis acheter du cialis a geneve viagra vs cialis cialis billig tadalafil 10 mg generic cialis tadalafil cialis 5 mg buy cialis 20 mg venta cialis en espaa
Buy cialis online
شنبه 10 آذر 1397 06:47 ب.ظ

Kudos! Loads of advice!

cialis y deporte trusted tabled cialis softabs cialis et insomni cialis rezeptfrei sterreich buying cialis in colombia cialis prezzo al pubblico rx cialis para comprar legalidad de comprar cialis prix de cialis how does cialis work
Cialis generic
شنبه 10 آذر 1397 05:42 ق.ظ

Really quite a lot of helpful knowledge.
cialis tablets for sale cialis taglich ou trouver cialis sur le net cialis official site cialis online holland cialis rckenschmerzen click here cialis daily uk if a woman takes a mans cialis venta de cialis canada canadian cialis
buy cheap cialis no prescription
جمعه 9 آذر 1397 06:25 ب.ظ

Regards. A lot of content!

usa cialis online acheter cialis kamagra where cheapest cialis cialis coupons tarif cialis france enter site very cheap cialis achat cialis en europe i recommend cialis generico the best choice cialis woman cialis side effects
Cialis pills
جمعه 9 آذر 1397 06:39 ق.ظ

Many thanks, Numerous write ups.

cialis savings card click here cialis daily uk sublingual cialis online cialis herbs cilas cialis generic availability cialis coupons bulk cialis cialis venta a domicilio online cialis
Cialis prices
پنجشنبه 8 آذر 1397 07:23 ب.ظ

Truly plenty of beneficial info.
price cialis per pill cheap cialis generic cialis 20mg tablets only best offers cialis use pastillas cialis y alcoho generic cialis pill online where cheapest cialis cialis for bph cialis lilly tadalafi precios cialis peru
Buy cialis
پنجشنبه 8 آذر 1397 07:39 ق.ظ

You expressed that exceptionally well.
ou acheter du cialis pas cher cialis 5mg billiger ou acheter du cialis pas cher generic cialis levitra acquisto online cialis cialis 5 effetti collaterali we choice cialis uk cialis daily 5 mg cialis pharmacie en ligne cialis with 2 days delivery
buy cialis online us pharmacy
چهارشنبه 7 آذر 1397 06:45 ب.ظ

Thanks a lot! Lots of information!

cialis efficacit rx cialis para comprar if a woman takes a mans cialis enter site 20 mg cialis cost cialis prices cialis efficacit we recommend cialis info cialis generico in farmacia 40 mg cialis what if i take cialis generico online
buy cialis without a doctor's prescription
چهارشنبه 7 آذر 1397 07:06 ق.ظ

Very good postings, Regards!
i recommend cialis generico buy cialis only now cialis 20 mg cialis daily dose generic il cialis quanto costa how much does a cialis cost acheter cialis meilleur pri cialis australian price estudios de cialis genricos cialis professional yohimbe
Buy cialis online
چهارشنبه 11 مهر 1397 03:05 ق.ظ

Amazing data, Regards.
online prescriptions cialis prezzo cialis a buon mercato only best offers 100mg cialis cialis para que sirve generic cialis 20mg uk tadalafil low cost cialis 20mg cialis daily dose generic cialis taglich cialis for sale in europa
cialis
دوشنبه 9 مهر 1397 02:20 ق.ظ

You reported that wonderfully.
safe dosage for cialis we like it cialis price cialis daily reviews cialis generika cialis 5 mg schweiz cialis y deporte sialis we recommend cheapest cialis when can i take another cialis cilas
pharmacy near me
یکشنبه 1 مهر 1397 05:21 ق.ظ

Excellent stuff. Many thanks.
canadian rx world pharmacy drugs for sale in uk best canadian pharmacies online top rated canadian pharmacies online canada medications information prescription drugs without prior prescription online pharmacies of canada pharmacy canada 24 canadian medications by mail buy viagra now
http://buycialisky.com/
چهارشنبه 28 شهریور 1397 02:02 ق.ظ

Awesome data. Cheers!
side effects of cialis tesco price cialis the best site cialis tablets buy cialis online cialis 20mg cialis professional yohimbe the best choice cialis woman order cialis from india buy cialis cialis rezeptfrei
canadian prescriptions online
چهارشنبه 14 شهریور 1397 09:39 ق.ظ

You reported it perfectly.
canadian pharmaceuticals reviews trusted pharmacy canada canadian online pharmacies legitimate canadian online pharmacies rated canadian drug store canadian online pharmacies canada drugs canada pharmacies account buy viagra usa the best canadian online pharmacies
viagra generic
سه شنبه 13 شهریور 1397 12:55 ب.ظ

Awesome content, Regards.
buy brand viagra online get viagra uk where buy viagra uk online viagra cheap buy generic viagra online canada buy viagra superdrug viagra buy no prescription cheap generic sildenafil where can i purchase viagra online viagra pharmacy viagra online pharmacy viagra
cialisees.com
دوشنبه 12 شهریور 1397 10:31 ق.ظ

Wonderful knowledge. Appreciate it.
cialis kaufen canadian discount cialis cialis generico lilly we choice free trial of cialis cialis coupons cialis 5 mg schweiz cialis canada prescription doctor cialis american pharmacy cialis deutschland cialis online
http://cialisvbuy.com/
یکشنبه 11 شهریور 1397 06:49 ب.ظ

With thanks, Wonderful stuff!
200 cialis coupon cialis canada on line generic cialis soft gels safe dosage for cialis click here take cialis precios de cialis generico order a sample of cialis link for you cialis price rezeptfrei cialis apotheke viagra or cialis
viabiovit.com/viagra-purchase-australia.html
سه شنبه 23 مرداد 1397 07:07 ق.ظ

Position certainly taken..
where to buy viagra uk can i buy viagra without a prescription get viagra prescription buy viagra now online buy viagra online pharmacy buy viagra plus is it legal to buy viagra online buy cheap viagra online usa where can i buy viagra online cheap online viagra
generic cialis cheap
دوشنبه 22 مرداد 1397 10:48 ب.ظ

Thanks! Wonderful information.
rezeptfrei cialis apotheke buying cialis on internet wow cialis 20 venta de cialis canada cialis pills price each cilas cialis 5mg cost of cialis cvs click now buy cialis brand generic cialis pro
Online cialis
دوشنبه 7 خرداد 1397 10:53 ق.ظ

You actually suggested it superbly.
callus cialis generico online cialis lilly tadalafi safe dosage for cialis india cialis 100mg cost buy cialis online nz cialis 20mg cialis canada on line calis female cialis no prescription
Viagra levitra
چهارشنبه 5 اردیبهشت 1397 05:11 ق.ظ

You suggested this wonderfully.
buy tadalafil online viagra buy viagra viagra cheap online uk order viagra without rx online purchase viagra uk low price viagra pharmacy viagra online buy viagra cheap buy viagra online discount buy viagra online next day delivery
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نمایش نظرات 1 تا 30