تبلیغات
ترجمه قران - ترجمه و تحقیق پیرامون آیه 106 سوره بقره (1)
پنجشنبه 15 بهمن 1388

ترجمه و تحقیق پیرامون آیه 106 سوره بقره (1)

   نوشته شده توسط: مسعود مردیها    نوع مطلب :نقد و بررسی ترجمه آیات قران ،

در این مقاله از ترجمه های انگلیسی افراد زیر استفاده می شود چراکه برای محقق این ها در دسترس بوده است.

شاکر،ایروینگ،صفارزاده،قرایی،پیکتال،یوسف علی ،آربری ،رشاد خلیفه ودر صورت لزوم به ترجمه های دیگر نیز رجوع می شود.

ترجمه و تحقیق پیرامون آیه 106 سوره بقره .

ابتدا به بررسی معنای دقیق این آیه و برترین تفسیر نسبت به آن می پردازیم چرا كه برای ترجمه خوب نیاز است كه تفسیر آیه را خوب بدانیم.

ترجمه فارسی آیه:

هر نشانه ای را كه از میان برداریم یا آن را به فراموشی بسپاریم، بهتر از آن یا مانند آن را می آوریم .آیا (مگر) قطعیتِ توانا بودن خدا  بر هر کاری را ندانستی .

تفسیر آیات:

1-منظور از ءَایَةٍ: " مِنْ " قبل از " ءَایَةٍ " بیانیه برای(مَا) در " مَا نَنسَخْ " می باشد یعنی نوع چیزی که نسخ می شود را بیان می کند که همان آیه است.آیه در اینجا می تواند آیه رسولی یا آیه رسالی یا آیه احكامی باشد.منظور از آیه رسولی خود پیامبر و منظور از آیه رسالی ،معجزات پیامبران و منظور از آیه احكامی دستورات پیامبر می باشد.حال در آیه مورد بحث هر سه می تواند منظور باشد اگرچه طبق سیاق آیات سوره بقره كه در رابطه با یهودیان و بنی اسرائیل است می توان گفت در درجه اول آیت رسولی و رسالی مورد نظر است .چراكه یهودیان فكر نمی كردند كه آمدن پیامبران از نسل اسرائیل نسخ شود و از نسل شخص دیگری ،پیامبری بیاید و كلاً فكر نمی كردند بهتر از تورات و بهتراز معجزات پیامبران خودشان بیاید و همچنین احكام تورات هم مورد نسخ قرار بگیرد،و این آیه چنین تفكری را رد می كند.

بنابراین این آیه كل آیات تشریعی و رسولان الهی و معجزاتشان را در بردارد كه در شریعت قرآن و یا غیر آن منسوخ شده یا به دست فراموشی مكلفان سپرده شده است.مثلاً تمام معجزات پیامبران گذشته با معجزه قرآن نسخ شده یا مورد فراموشی قرار گرفته است.همچنین است رسالتهای فراموش شده یا نسخ شده و یا احكامی كه در ادیان گذشته بوده كه با قرآن فراموش یا نسخ شده است.و همچنین نسبت به خود قرآن هم این مطلب ممكن است كه اگر آیه ای از قرآن به خاطر شرایط زمانی مورد نسخ قرار گرفت بهتر از آن یا مثل آن می آید.اگرچه نسبت به نسخ در آیات قرآن اختلافاتی وجود دارد كه آیا نسخ در آیات قرآن وجود دارد یا نه ؟و اگر هست چند مورد است ؟البته قولی كه مورد قبول واقع شده این است كه نسخ در آیات قرآن وجود دارد ولی خیلی معدود می باشد و در همان موارد هم معمولاً در آیه ای كه مورد نسخ قرار گرفته اشاره ای هست به اینكه این آیه تا مدت محدودی كاربرد دارد مثل آیه 15 سوره نساء كه می فرماید:

وَ الَّاتىِ یَأْتِینَ الْفَاحِشَةَ مِن نِّسَائكُمْ فَاسْتَشهِْدُواْ عَلَیْهِنَّ أَرْبَعَةً مِّنكُمْ  فَإِن شهَِدُواْ فَأَمْسِكُوهُنَّ فىِ الْبُیُوتِ حَتىَ‏ یَتَوَفَّئهُنَّ الْمَوْتُ أَوْ یجَْعَلَ اللَّهُ لَهُنَّ سَبِیلًا

كه در همین آیه عبارت آخرش دال براین است كه ممكن است این حكم تغییر كند و در زمان های بعد این آیه توسط آیه 2 سوره نور نسخ شد كه در آن آیه آمده است :

الزَّانِیَةُ وَ الزَّانىِ فَاجْلِدُواْ كلُ‏َّ وَاحِدٍ مِّنهُْمَا مِاْئَةَ جَلْدَةٍ  وَ لَا تَأْخُذْكمُ بهِِمَا رَأْفَةٌ فىِ دِینِ اللَّهِ إِن كُنتُمْ تُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَ الْیَوْمِ الاَْخِرِ  وَ لْیَشهَْدْ عَذَابهَُمَا طَائفَةٌ مِّنَ الْمُؤْمِنِینَ

تذكر:ممكن است مراد از آیه در اینجا علاوه بر موارد گفته شده آیه تكوینی هم باشد كه حتی موجودات عالم خلقت را هم شامل شود كه اگر یكی از آنها از بین رفت بهتر از آن یا مثل آن خواهد آمد (اشاره به نظریه تكامل) و حتی طبق نظر شیعه امامان دوازده گانه هم باشد.

2-منظور از نُنسِها:بعضی از مفسرین مثل مفسر تفسیر نمونه عبارت " مَا نَنسَخْ مِنْ ءَایَةٍ أَوْ نُنسِهَا نَأْتِ " را این گونه ترجمه كرده اند كه:اگر ما آیه ای را نسخ كنیم یا نسخ آن را طبق مصالحی به تاخیر بیندازیم در هر صورت بهتر از آن یا همانند آن را می آوریم .بنابراین جمله نَنسَخْ اشاره به نسخ در كوتاه مدت و نُنسِهَا اشاره به نسخ در دراز مدت دارد و نُنسِهَا به معنای تاخیر انداختن در نسخ آیه است.

گروه دیگری از مفسرین كه نظریه آنها بیشتر مورد قبول است گفته اند مراد از نُنسِهَا فراموشی آیات گذشته است یعنی اگر ما آیات گذشته مثل معجزات پیامبران پیشین یا خود پیامبران قبلی و یا احكام ادیان قبل را از یادتان بردیم كه دیگر شما اصلاً نسبت به آنها هیچ ذهنیتی نداشته باشید بهتر از آن یا لااقل مثل آن را برایتان می آوریم .حال این سوال پیش می آید كه آیا این نظر نسبت به خود آیات و احكام قرآن صادق است؟ قول مشهور این است كه خیر زیرا آیات قرآن مورد فراموشی كسی قرار نمی گیرد الا این كه طبق نظریه گروهی از مفسران اهل سنت ،مراد از نُنسِهَا را فراموشی آیات قرآن از خاطر پیامبر و مومنین می دانند .استناد این گروه به برخی روایات است كه در منابع روایی اهل سنت آمده است مثلاً از ابن عباس در كتاب درالمنثور نقل شده است كه برخی از وحی ها كه شب بر پیامبر نازل می شد پیامبر در روز آنها را فراموش می كرد این جا بود كه خدا آیه مَا نَنسَخْ مِنْ ءَایَةٍ أَوْ نُنسِهَا ... را نازل كرد .

یا مثلاً در همان كتاب از ابوموسی اشعری نقل می كند كه : سوره ای بود که ما آن را می خواندیم ولی آن سوره از یادمان رفت و من فقط یک آیه از آن را حفظم و آن این است : ((لو كان لابن آدم وادیان من مال لابتغى وادیا ثالثا و لا یملأ جوفه الا التراب-اگر برای فرزند آدم(انسان)دو وادی از مال باشد او وادی سومی از مال می طلبد ولی شكمش را جز از خاك پر نمی كند.))و همچنین روایات دیگر .علاوه براین، آیه ی 6 سوره اعلی" سَنُقْرِئُكَ فَلَا تَنسى* إِلَّا مَا شَاءَ الله‏" هم دلیل دیگر این گروه برای این نظریه است.و این دلیلی است كه پیامبر هم آیات را فراموش می كرده است.چون این آیه می گوید كه ما در آینده آیات را بر تو می خوانیم ،پس تو آنها را فراموش نمی كنی الا آنچه را كه خدا خواسته است .یعنی بعضی چیزها را خدا می خواهد كه فراموش كنی .و خدا در آیه 106 بقره می گوید كه اگر فراموش كردی ما بهتر یا مثل آن را می آوریم .و البته این نکته را هم باید بگوییم که فراموشی هم در کار باشد به پیامبری پیامبر ضربه وارد نمی كند چراكه فراموشی هم به خواست خدا صورت می گیرد.

حال اگر این قول درست باشد نُنسِهَا علاوه براینكه شامل فراموشی پیامبران و معجزات و ادیان گذشته می شود شامل خود آیات قرآن هم هست.

البته بحث فراموشی آیات قرآن مورد قبول بسیاری از علما نیست و آنها قائلند فراموشی ممكن نیست چراكه خود قرآن در آیه 9 سوره حجر بیان می كند " إِنَّا نحَْنُ نَزَّلْنَا الذِّكْرَ وَ إِنَّا لَهُ لحََافِظُون‏" یعنی ما وحی ای كه بر تو می فرستیم را حفظ می كنیم و این با فراموشی سازگار نیست.به علاوه این با حكمت الهی سازگار نیست كه برای هدایت مردم آیه ای را بفرستد ولی عملاً این آیه مورد استفاده قرار نگیرد بنابراین گروهی كه نسیان در آیات قرآن را قبول ندارند روایات را رد كرده و آیه 6 سوره اعلی یعنی " سَنُقْرِئُكَ فَلَا تَنسى* إِلَّا مَا شَاءَ الله‏" را جور دیگری معنا می كنند .مثلاً گروهی استثناء " إِلَّا مَا شَاءَ الله‏" را از " سَنُقْرِئُكَ " گرفته اند نه از " فَلَا تَنسى" یعنی ما آیات الهی را بر تو می خوانیم الا آنچه را كه علمش فقط مختص به خداست و ما آنها را برتو نمی خوانیم وگروه دیگری گفته اند این استثنا دال بر این است که همه كارها بدست خداست و ای پیغمبر تو از خودت چیزی نداری و اگر خدا بخواهد می تواند بعضی چیزها را از یادت ببرد اگرچه در واقع پیامبر به خواست خدا چیزی را فراموش نمی كند.

3-منظور از مِثْلِهَا : سوالی در اینجا مطرح است كه منظور از مثلها چیست ؟اگر حكمی همانند اولی باشد بیهوده به نظر می رسد .چه لزومی دارد چیزی را نسخ كند و همانندش را جانشینش سازد؟ باید ناسخ از منسوخ بهتر باشد تا نسخ مورد قبول واقع گردد.

در پاسخ به این سوال باید گفت كه منظور از مثل این است كه حكم و قانونی را می آوریم كه در زمان بعد اثرش مانند قانون قبل در زمان گذشته باشد.

توضیح اینكه ممكن است حكمی امروز دارای آثار و فوایدی باشد ولی فردا این آثار را از دست بدهد .در این صورت باید این حكم نسخ گردد و حكم جدیدی به جای آن بنشیند كه اگر از آن بهتر نباشد لااقل آثاری را كه حكم سابق در زمان گذشته داشت حكم جدید در این زمان داشته باشد.

دلیل آمدن جمله " أَ لَمْ تَعْلَمْ أَنَّ اللَّهَ عَلىَ‏ كلُ‏ِّ شىَ‏ْءٍ قَدِیرٌ" در ادامه آیه :

معنای آیه این است كه مگر ندانستی كه خدا بر همه چیز قادر است و می تواند به جای هرچیزی كه نسخ یا فراموش شده بهتر از آن و یا مثل آن را بیاورد.

(تحقیق از محمود جوادی)

ادامه مقاله در بخش دوم....لطفاً نظر بدهید.


سمیرا
شنبه 2 دی 1391 11:34 ب.ظ
سلام
وب عالی داری.. خدا خیرت بده که چنین الاعاتی رو در اختیار مردم میزاری
برات ارزو موفقیت می کنم و امید وارم وبت هر روز بیننده بیشتری داشته باشه
سیمین
دوشنبه 24 مهر 1391 08:56 ق.ظ
به نظر من هم بعضی ایات قران باید با شرایط زمانه تفسیر شود . برخی دستورات قران به شکلی که در زمان جاهلیت به اجرا گذاشته می شد در زمان ما غیر انسانی به نظر میرسد و انجام ان دستورات به شکلی که در قران برای ان زمان گفته شده ضربه بزرگی به اسلام میزند.
فرزانه
چهارشنبه 14 تیر 1391 08:05 ق.ظ
ایه با حال وجالبی بود اییییییول قربانت فرزانه از بروجن زیاد نگرد تو چارمحال
رسول
شنبه 6 اسفند 1390 11:23 ق.ظ
سلام خداخیرت بده
امین
دوشنبه 31 مرداد 1390 02:09 ب.ظ
خیلی خوب بود ممنون واقعا امیدوارم به تک تک شبهات به همین صورت جواب بدی ..
من نه طلبه هستم نه تحصیلات دانشگاهی دارم تو این زمینه اما دوست دارم بهتر بشناسم و جوابی در مقابل شبهه آفرینیهای بعضی داشته باشم خوشحال میشم به وبلاگم بیای و کتابی رو در این زمینه به من معرفی کنی ..
البته خودم یکسری سوالات دارم نمیدونم تو وبلاکت جا هست برا پرسش یا نه...
دانشمندام ما که متاسفانه تو حوزه فقط میشیننو درس خارج میگن نه تحقیقی نه کتاب مناسبه روز و نه ارنباط مناسب با مردم....
منتظرم.
سجاد
دوشنبه 16 فروردین 1389 01:08 ب.ظ
عالی بود
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر